Farklı sektörlerden şirketlerin hisse senetleri, rüçhan hakkı kuponları, Borsa Yatırım Fonları’nın işlem gördüğü bir piyasadır. İMKB Hisse Senetleri Piyasası, yerli ve yabancı yatırımcılar için likit, şeffaf ve güvenli yatırım ortamı sağlamaktadır.
|
Hisse Senetleri Piyasası’nda işlemler, elektronik alım-satım sistemi aracılığıyla fiyat ve zaman önceliği kuralı baz alınarak “Çoklu Fiyat-Sürekli Müzayede” esaslarına göre otomatik olarak gerçekleşmektedir. İşlemler biri sabah diğeri öğleden sonra olmak üzere iki ayrı seansta yapılmaktadır.
İMKB üyeleri yatırımcılardan elektronik olarak topladıkları emirleri uzaktan erişim ağı üzerinden ExAPI mesajlaşma ara yüzü (ExAPI) ile İMKB’ye göndermektedirler. Buna ilave olarak, üye temsilcileri, alıcı ve satıcıların emirlerini İMKB’de ve üye merkez ofislerinde bulunan işlem terminalleri aracılığı ile Elektronik Alım-Satım Sistemi’ne girebilmektedirler.
|
- Ulusal Pazar
- Kurumsal ürünleri pazarı
- Fon pazarı
- İkinci ulusal Pazar
- Yeni ekonomik pazarı
- Gözaltı pazarı
- Birincil piyasa
- Toptan satışlar pazarı
|
Normal Emirler, işlem birimi halinde verilmiş, küsuratsız, tam olarak 1 lot (1 adet ya da 1 TL nominal) ve katlarından oluşan emirlerdir. Normal emirleri dört ayrı gruba ayırmak mümkündür: limit fiyatlı emirler, kalanını iptal et emirleri, özel limit fiyatlı emirler, özel limit değerli emirler.
Özel Emirler ise, Borsa Yönetim Kurulu tarafından, menkul kıymet bazında belirlenen hisse sayısını aşan ve başka bir özel emir ile eşlendiğinde İMKB yetkilisinin onayıyla gerçekleştirilen, bölünmez bir bütün olarak işlem gören emirlerdir. Özel emir miktarı, ödenmiş sermayenin en fazla %10’una kadar olabilir.
|
Günlük Emir, verildiği seans sonuna kadar sistemde işlem görmek üzere bekleyebilen emir türüdür. Seans sonuna kadar işlem görmezse iptal edilir. Aksi belirtilmedikçe, bütün emirler günlük emir olarak kabul edilir.
Anlık Emir, emre iliştirilen bu koşulla, emrin sisteme girildiği anda mümkün olan miktarının karşılanması ve kalan kısmının da pasife yazılmadan iptal edilmesi anlamına gelmektedir. Dolayısıyla bu emir türü sadece girildiği an için geçerli olan bir emir türüdür.
Tarihli Emir, emrin karşılanmak üzere belirli bir tarihe kadar sistemde durmasını sağlar. Mevcut uygulamada emrin maksimum geçerlilik süresi emrin girildiği iş günü ile sınırlıdır.
|
Bir hisse senedinin bir seans süresince işlem görebileceği en alt ve en üst fiyat limitlerinin belirlenmesine esas teşkil eden fiyattır. “Baz fiyat” bir önceki seans “ağırlıklı ortalama fiyat”ının en yakın fiyat adımına yuvarlanması ile hesaplanır. "Fiyat adımı" her hisse senedi fiyatı için bir defada gerçekleşebilecek en küçük fiyat değişimidir.
|
Bir hisse senedi için seans içinde önerilebilecek en düşük ve en yüksek fiyatlar o hisse senedinin "fiyat marjı / fiyat aralığı"nı oluşturur. Fiyat marjı, baz fiyatın %10 üstü ve altı şeklinde her seans için sistem tarafından otomatik olarak hesaplanır. Üst sınır, uygun olan üst fiyat adımına, alt sınır ise alt fiyat adımına yuvarlanarak belirlenir.
|
Hisse senedi işlemlerinde, işlemler ancak daha önceden belirlenmiş fiyat adımlarından gerçekleştirilebilir. Hisse senetlerinin fiyat adımları baz fiyatına göre belirlenir. Emir verilirken fiyat adımlarına uymak zorunludur.
| Baz Fiyat Aralığı |
Fiyat Adımı |
| 0,01 - 2,50 TL |
0,01 YTL |
| 2,52 - 5,00 TL |
0,02 YTL |
| 5,05 - 10,00 TL |
0,05 YTL |
| 10,10 - 25,00 TL |
0,10 YTL |
| 25,25 - 50,00 TL |
0,25 YTL |
| 50,50 - 100,00 TL |
0,50 YTL |
| 101,00 - 250,00 TL |
1,00 YTL |
| 252,50 - 500,00 TL |
2,50 YTL |
| 505,00 TL ve üzeri |
5,00 YTL |
|
İMKB’de işlem gören şirketler için standart işlem birimi veya standart “lot” büyüklüğü, 1 TL nominal değerli hisse senedidir. Bir hisse senedine bir seferde girilebilecek “maksimum lot miktarı” 250, 500, 1.000, 2.500, 5.000, 10.000, 25.000, 50.000, 75.000 veya 100.000 lot olmak üzere her hisse senedi için her ay yeniden belirlenmektedir. Maksimum lot miktarını aşan emirler için “Kalanı İptal Et”, “Özel Limit Fiyatlı” ve “Limit Değerli” emir tiplerinin kullanılması gerekir, ancak bu tip emirlerin TL büyüklüğü 1,5 Milyon TL’yi aşamaz.
|
Açığa satış işlemi, sahip olunmayan sermaye piyasası araçlarının satılmasını ya da satışına ilişkin emrin verilmesini ifade eder. Satışa ilişkin takas yükümlülüğünün ödünç alınan sermaye piyasası araçları ile yerine getirilmesi de açığa satış sayılır.
Açığa satış işlemi gerçekleştirebilmek için emrin baştan açığa satış emri olarak girilmesi gerekir. Gerçekleşen açığa satış işlemleri Günlük Bülten'de hisse bazında, her fiyat seviyesinde miktar ve sözleşme adedi belirtilerek ilan edilir.
|
Hisse senedi, sahibine şirketin yıllık net karından pay alma hakkı verir. Şirket genel kurulunda kar dağıtım kararı alınması durumunda hisse senedi sahiplerine temettü ödemesi yapılır.
|
- Kar payı
- Yeni pay alma (Rüçhan)
- Tasfiye bakiyesine katılma
- Şirket yönetimine katılma
- Oy kullanma
- Bilgi alma
|
Bedelsiz sermaye artırımı, şirketlerin iç kaynaklarından sermayeye aktardıkları tutar karşılığında çıkardıkları hisse senetlerinin bir bedel alınmaksızın ortaklara dağıtılmasıdır. Bu işlem sonucunda çıkarılan hisse senetleri bedelsiz hisse senedidir. Bedelsiz sermaye artırımı dışarıdan fon girişine yol açmamaktadır.
Bedelli sermaye artırımı, şirketlerin yeni fon kaynağı temin etmek amacıyla çıkardıkları "bedelli" hisse senetlerini nominal değerinden veya daha yüksek bir fiyattan satmalarıdır. Bedelli hisse senetleri, mevcut ortaklara satılabileceği gibi (rüçhan hakkı) diğer yatırımcılara da satılabilmektedir.
|
Ulusal Pazar, Kurumsal Ürünler Pazarı, İkinci Ulusal Pazar, Yeni Ekonomi Pazarı ve Fon Pazarı
| 1. Seans |
09:30-12:30 |
| Açılış Seansı |
09:30-09:50 |
| i) Emir Toplama |
09:45-09:50 |
| ii) Açılış Fiyatının Belirlenmesi ve Açılış İşlemleri |
09:45-09:50 |
| Sürekli Müzayede Seansı |
09:50-12:30 |
| 2. Seans |
014:00-17:30 |
| Açılış Seansı |
14:00-14:20 |
| i) Emir Toplama |
14:00-14:15 |
| ii) Açılış Fiyatının Belirlenmesi ve Açılış İşlemleri |
14:15-14:20 |
| Sürekli Müzayede Seansı |
14:20-17:30 |
| Toptan Satışlar Pazarı |
|
| Resmi Müzayede İşlemleri |
11:00-12:30 |
| Birincil Piyasa İşlemleri |
|
| Gözaltı Pazarı |
14:00-15:00 |
|
Hisse senetlerinin takası Türkiye'deki tek yetkili takas ve merkezi saklama kuruluşu olan İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş. (Takasbank) tarafından gerçekleştirilmektedir:
- Takas günü T+2 şeklinde, işlemi izleyen ikinci iş günüdür.
- Çoklu netleştirme sistemi uygulanır.
- Ödemeler aynı gün hesaplarda biriken fonlarla yapılır
- Ödeme karşılığı teslim esası uygulanır.
|